श्रद्धाकृषी

Yellow Sticky Trap आणि Pheromone Trap: कोणता ट्रॅप कधी वापरावा? जाणून घ्या फरक, फायदे आणि मर्यादा प्रस्तावना शेतीमध्ये पिकांवर विविध प्रकारच्या किडींचा प्रादुर्भाव होत असतो. या किडींमुळे पिकांची वाढ कमी होणे, पानांचे नुकसान होणे, फुलगळ किंवा फळगळ होणे आणि उत्पादनात घट येणे अशा समस्या निर्माण होऊ शकतात. कीड नियंत्रणासाठी अनेकदा कीटकनाशकांचा वापर केला जातो. मात्र, योग्य वेळी किडींची ओळख करून त्यांची संख्या निरीक्षणात ठेवणेही तितकेच महत्त्वाचे आहे.  यासाठी वापरली जाणारी दोन उपयुक्त साधने म्हणजे Yellow Sticky Trap (पिवळा चिकट सापळा) आणि Pheromone Trap (फेरोमोन सापळा).  दोन्ही सापळ्यांचा उद्देश कीड निरीक्षण आणि व्यवस्थापनाला मदत करणे हा असला, तरी त्यांची कार्यपद्धती वेगवेगळी आहे. मग यांपैकी कोणता सापळा निवडावा? तो कोणत्या किडीसाठी वापरावा? चला, सविस्तर माहिती घेऊया. १. Yellow Sticky Trap म्हणजे काय? Yellow Sticky Trap हा पिवळ्या रंगाचा चिकट सापळा असतो. त्याच्या पृष्ठभागावर चिकट पदार्थाचा थर लावलेला असतो. काही उडणारे कीटक पिवळ्या रंगाकडे आकर्षित होतात. ते सापळ्यावर बसल्यावर चिकट पदा...

भात पिकातील तुडतुडे : ओळख, नुकसानाची लक्षणे आणि प्रभावी व्यवस्थापन           भात हे कोकणातील प्रमुख खरीप पीक आहे. भात पिकामध्ये विविध किडींचा प्रादुर्भाव होतो आणि त्यापैकी तुडतुडे ही कीड योग्य वेळी नियंत्रण न केल्यास पिकाचे मोठे नुकसान करू शकते. विशेषतः पिकामध्ये जास्त आर्द्रता, दाट लागवड आणि नत्र खताचा असंतुलित वापर असल्यास तुडतुड्यांची संख्या वाढण्याची शक्यता असते.  तुडतुडे पानांमधून आणि खोडातून रस शोषून घेतात. त्यामुळे झाडांची वाढ खुंटते, पाने पिवळी पडतात आणि प्रादुर्भाव जास्त असल्यास संपूर्ण बेटासारखा भाग वाळू शकतो.  म्हणूनच तुडतुड्यांची वेळीच ओळख करून योग्य एकात्मिक व्यवस्थापन करणे महत्त्वाचे आहे. तुडतुडे म्हणजे काय? तुडतुडे हे भात पिकावर आढळणारे लहान आकाराचे रसशोषक कीटक आहेत. ते झाडाच्या खोडाजवळ, पानांच्या बुंध्याजवळ किंवा पानांच्या खाली आढळतात.  प्रौढ तुडतुडे उडी मारू शकतात किंवा उडू शकतात. त्यांच्या रंगामध्ये प्रजातीनुसार फरक दिसून येतो.  भातामध्ये प्रामुख्याने तपकिरी तुडतुडा (Brown Planthopper) आणि पांढरा पाठीचा तुडतुडा (White-b...

भात पिकात पाने पिवळी पडण्याची कारणे कोणती? उपाय आणि व्यवस्थापन           भात हे महाराष्ट्रातील, विशेषतः कोकणातील महत्त्वाचे खरीप पीक आहे. भात पिकामध्ये पानांचा हिरवा रंग हा पिकाच्या आरोग्याचा एक महत्त्वाचा संकेत मानला जातो. त्यामुळे भाताची पाने अचानक फिकट हिरवी किंवा पिवळी दिसू लागली की शेतकऱ्यांच्या मनात लगेच प्रश्न निर्माण होतो—पिकाला खताची कमतरता आहे का? रोग आहे का? की पाण्याचे व्यवस्थापन चुकीचे झाले आहे?  भाताची पाने पिवळी पडण्यामागे एकच कारण नसते. नत्राची कमतरता, लोहाची कमतरता, पाण्याचे अयोग्य व्यवस्थापन, मुळांना ऑक्सिजनचा अभाव, कीड-रोग, मातीची स्थिती किंवा पिकाची नैसर्गिक अवस्था अशा अनेक कारणांमुळे पाने पिवळी पडू शकतात.  म्हणूनच पानांचा रंग पाहून लगेच खत किंवा कीटकनाशकाची फवारणी करण्याऐवजी पिवळेपणाचे नेमके कारण ओळखणे महत्त्वाचे आहे. 1. नत्राची कमतरता भात पिकात पाने पिवळी पडण्याचे एक सामान्य कारण म्हणजे नत्राची कमतरता.  नत्र हे पिकाच्या वाढीसाठी आणि पानांमध्ये हरितद्रव्य तयार होण्यासाठी आवश्यक पोषकद्रव्य आहे. नत्राची कमतरता असल्यास पिकाच...

  🥥 नारळावरील गेंड्या भुंगा – प्रादुर्भाव, नुकसान आणि व्यवस्थापन           नारळ हे कोकणातील शेतकऱ्यांसाठी महत्त्वाचे आणि नियमित उत्पन्न देणारे पीक आहे. मात्र नारळाच्या बागेत काही किडींचा प्रादुर्भाव झाल्यास झाडाच्या वाढीवर आणि उत्पादनावर परिणाम होऊ शकतो. त्यापैकी गेंड्या भुंगा (Rhinoceros beetle) ही नारळावरील एक महत्त्वाची कीड आहे. गेंड्या भुंगा प्रामुख्याने नारळाच्या झाडाच्या नवीन पालवीच्या भागावर हल्ला करतो. त्यामुळे पानांवर वैशिष्ट्यपूर्ण कापल्यासारखी किंवा V-आकाराची छिद्रे दिसतात. योग्य वेळी प्रादुर्भाव ओळखून एकात्मिक पद्धतीने व्यवस्थापन केल्यास या किडीमुळे होणारे नुकसान मोठ्या प्रमाणात कमी करता येते. 🪲 गेंड्या भुंगा म्हणजे काय? गेंड्या भुंग्याचे शास्त्रीय नाव Oryctes rhinoceros आहे. हा मोठ्या आकाराचा काळसर किंवा गडद तपकिरी रंगाचा भुंगा असून नराच्या डोक्यावर गेंड्याच्या शिंगासारखा वाकलेला शिंगासारखा भाग दिसतो. याच वैशिष्ट्यामुळे त्याला गेंड्या भुंगा असे नाव पडले आहे. प्रौढ भुंगा प्रामुख्याने रात्री सक्रिय असतो आणि नारळाच्या झाडाच्या कोवळ्या भाग...