श्रद्धाकृषी

फवारणी केल्यानंतर किती वेळ पाऊस येऊ नये? शेतकऱ्यांनी घ्यावयाची काळजी           पावसाळा सुरू झाला की पिकांना पाण्याची उपलब्धता वाढते आणि पिकांची वाढही चांगली होते. मात्र, याच काळात किडी व रोगांचा प्रादुर्भाव वाढण्याची शक्यता असते. त्यामुळे शेतकऱ्यांना कीटकनाशके, बुरशीनाशके किंवा इतर पीक संरक्षण औषधांची फवारणी करावी लागते. पण अनेक वेळा शेतकऱ्यांचा अनुभव असा असतो की, “औषध फवारले, तरी अपेक्षित परिणाम मिळाला नाही.” यामागे औषध निकृष्ट असणे हेच एकमेव कारण नसते. पावसाळ्यात पाऊस, पानांवरील ओलावा, फवारणीची वेळ, पाण्याची गुणवत्ता, फवारणीची पद्धत आणि औषधाची निवड यांसारख्या अनेक गोष्टी औषधाच्या परिणामकारकतेवर परिणाम करू शकतात. फवारणी केल्यानंतर पाऊस किती वेळ येऊ नये हे वापरलेल्या औषधाच्या प्रकारावर, formulation आणि पिकावर अवलंबून असते. त्यामुळे प्रत्येक औषधासाठी एकच ठराविक वेळ लागू होत नाही. औषधाच्या लेबलवरील सूचना सर्वात महत्त्वाच्या आहेत. म्हणूनच पावसाळ्यात फवारणी करताना काही महत्त्वाच्या गोष्टींची काळजी घेणे आवश्यक आहे. 🌧️ १. पावसामुळे फवारलेले औषध धुऊन जा...

डंखहीन मधमाशीच्या पोळ्यात काय असते? राणी, कामकरी आणि नर मधमाश्यांची भूमिका 🐝           डंखहीन मधमाशी (Stingless Bee) ही आपल्या परिसरातील अतिशय उपयुक्त परागीभवन करणारी कीटक आहे. तिचे वैशिष्ट्य म्हणजे नावाप्रमाणेच तिच्याकडे मधमाश्यांसारखा प्रभावी डंख नसतो. त्यामुळे तिचे पालन आणि निरीक्षण तुलनेने सोपे असते. डंखहीन मधमाशीबद्दल आपण मागील भागांमध्ये तिची ओळख, वैशिष्ट्ये, जीवनचक्र, शरीररचना आणि पालनाचे महत्त्व जाणून घेतले. आता पुढचा प्रश्न असा पडतो : डंखहीन मधमाशीच्या पोळ्याच्या आत नेमके काय असते? राणी मधमाशी काय करते? कामकरी मधमाश्यांचे काम काय असते? आणि नर मधमाश्यांची भूमिका काय असते? या ब्लॉगमध्ये आपण हे सर्व अगदी सोप्या भाषेत समजून घेणार आहोत. 🐝 डंखहीन मधमाशीचे पोळे कसे असते? डंखहीन मधमाश्यांचे पोळे सामान्य मधमाश्यांच्या पोळ्यापेक्षा रचनेमध्ये वेगळे असते. पोळ्यामध्ये साधारणपणे खालील भाग पाहायला मिळतात: - 🐝 मधमाश्यांची वसाहत - 👑 राणी मधमाशी - 👷 कामकरी मधमाश्या - ♂️ नर मधमाश्या - 🥚 अंडी, अळ्या आणि कोश असलेला ब्रूड भाग - 🍯 मध साठवण्यासाठी खाद्यपात्रे - 🌼 ...

  🥥 नारळावरील गेंड्या भुंगा – प्रादुर्भाव, नुकसान आणि व्यवस्थापन           नारळ हे कोकणातील शेतकऱ्यांसाठी महत्त्वाचे आणि नियमित उत्पन्न देणारे पीक आहे. मात्र नारळाच्या बागेत काही किडींचा प्रादुर्भाव झाल्यास झाडाच्या वाढीवर आणि उत्पादनावर परिणाम होऊ शकतो. त्यापैकी गेंड्या भुंगा (Rhinoceros beetle) ही नारळावरील एक महत्त्वाची कीड आहे. गेंड्या भुंगा प्रामुख्याने नारळाच्या झाडाच्या नवीन पालवीच्या भागावर हल्ला करतो. त्यामुळे पानांवर वैशिष्ट्यपूर्ण कापल्यासारखी किंवा V-आकाराची छिद्रे दिसतात. योग्य वेळी प्रादुर्भाव ओळखून एकात्मिक पद्धतीने व्यवस्थापन केल्यास या किडीमुळे होणारे नुकसान मोठ्या प्रमाणात कमी करता येते. 🪲 गेंड्या भुंगा म्हणजे काय? गेंड्या भुंग्याचे शास्त्रीय नाव Oryctes rhinoceros आहे. हा मोठ्या आकाराचा काळसर किंवा गडद तपकिरी रंगाचा भुंगा असून नराच्या डोक्यावर गेंड्याच्या शिंगासारखा वाकलेला शिंगासारखा भाग दिसतो. याच वैशिष्ट्यामुळे त्याला गेंड्या भुंगा असे नाव पडले आहे. प्रौढ भुंगा प्रामुख्याने रात्री सक्रिय असतो आणि नारळाच्या झाडाच्या कोवळ्या भाग...

शेतातील मित्रकीटक कोणते? १५+ उपयुक्त कीटक, त्यांचे महत्त्व आणि संरक्षणाचे उपाय           शेतात एखादा कीटक दिसला की तो पिकासाठी नुकसानकारकच असेल असे नाही. काही कीटक पिकांचे नुकसान करतात, तर काही कीटक पिकांवरील नुकसानकारक किडींची संख्या नैसर्गिकरीत्या कमी करण्याचे महत्त्वाचे काम करतात. अशा उपयुक्त कीटकांना मित्रकीटक किंवा Beneficial Insects असे म्हणतात.           लेडीबर्ड बीटल, लेसविंग, सिरफिड माशीच्या अळ्या, विविध भक्षक ढेकूण, ड्रॅगनफ्लाय तसेच Trichogramma सारखे परजीवी कीटक हे शेतीतील नैसर्गिक कीड नियंत्रणामध्ये महत्त्वाची भूमिका बजावतात. म्हणूनच शेतात प्रत्येक कीटक दिसला की लगेच कीटकनाशकाची फवारणी करण्यापेक्षा तो कीटक कोणता आहे, तो पिकाचे नुकसान करतोय की नुकसानकारक किडींचे नियंत्रण करतोय, हे ओळखणे अत्यंत महत्त्वाचे आहे. मित्रकीटक म्हणजे काय?      ज्या कीटकांमुळे पिकांचे नुकसान करणाऱ्या किडींची संख्या कमी होण्यास मदत होते, अशा कीटकांना मित्रकीटक किंवा उपयुक्त कीटक म्हणतात. हे कीटक शेतीतील नैसर्गिक परिसंस्थेचा महत...